BLOG

JAKIE BADANIA RAZ DO ROKU?

Dlaczego badania profilaktyczne są tak ważne dla naszego zdrowia? Czy naprawdę warto je wykonywać?

Nasz organizm to skomplikowana maszyna. Można zaryzykować nawet porównanie go do samochodu, który aby sprawnie działał potrzebuje stałych przeglądów technicznych. Czasem jednak o swój pojazd potrafimy dbać lepiej niż o własne ciało. Jednak niezależnie od tego ile mamy lat i jak się czujemy powinniśmy wykonywać badania i to przynajmniej raz do roku. Dzięki temu dowiemy się w jakim stanie jest nasz organizm, czy wszystko działa w nim jak należy i czy nie rozwijają się w nas  utajone choroby.

Pomimo że jesteśmy coraz bardziej świadomi konieczności  profilaktyki, często gubimy się w nadmiarze informacji na ten temat. Nie mamy pewności jakie badania powinniśmy wykonać i przede wszystkim jak się za to zabrać.

I tu przychodzimy z pomocą. Postaramy się przybliżyć dziś ten temat, przedstawiając listę najistotniejszych badań profilaktycznych, które powinny być wykonywane przynajmniej raz w roku:

Gdzie wykonać badania?

Mamy dwie możliwości. Możemy wykonać badania refundowane przez NFZ w swojej przychodni lub udając się prywatnie do punktów diagnostycznych. Wiele osób robi badania prywatnie, woląc uniknąć kolejek i zaoszczędzić swój czas, natomiast na pewno trzeba liczyć się tu ze sporym wydatkiem. (do 800 zł). Jednak zastanówmy się czy płacąc składki zdrowotne nie lepiej jednak skorzystać ze swoich praw i wykonać badanie bezpłatnie. Jest to oczywiście sprawa indywidualna.

Pierwszym krokiem powinno być udanie się do lekarza rodzinnego i poproszenie o skierowanie na szereg badań. Każdy rozsądny lekarz nie zbagatelizuje naszej prośby i bez problemu powinniśmy otrzymać takie skierowanie

Oto lista podstawowych badań:

Morfologia

Ocena morfologii krwi pozwala określić stan zdrowia pacjenta. Umożliwia rozpoznanie stanu zapalnego, infekcji, niedokrwistości i wielu innych procesów chorobowych.

Badanie krwi trwa zazwyczaj kilka minut i ogranicza się do pobrania niewielkiej ilości krwi. Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań, ważne jest jednak by przyjść do punktu poboru na czczo, najlepiej by od ostatniego posiłku minęło co najmniej osiem godzin.

Jeśli przyjmujesz leki zażyj je jak co dzień popijając niewielką ilością wody. W przypadku gdy chorowałeś/chorowałaś na żółtaczkę lub jesteś zakażony/zakażona wirusem HIV musisz koniecznie poinformować o tym osobę wykonującą badanie.To samo dotyczy przebytej mastektomii. Ma to szczególne znaczenie ponieważ z ręki i żyły znajdującej się po stronie po której usunięto pierś nie należy zakładać gumowych opasek oraz pobierać krwi.

OB.

Jest to również badanie z krwi. Polega ono na zbadaniu tempa opadania czerwonych krwinek, i jest mierzone w czasie jednej godziny.

Podwyższone OB może świadczyć o toczącym się stanie zapalnym w organizmie. Na podstawie OB lekarz nie może postawić konkretnej diagnozy. Jest to jedynie sygnał, że w organizmie toczy się proces zapalny, który trzeba zlokalizować.

Norma (po 1 godzinie): kobiety 6–11 mm, po 50 roku życia do 30 mm; mężczyźni 3–8 mm, po 50 roku życia – do 20 mm.

Wartości podwyższone spotyka się w ciąży i po porodzie (wtedy nie świadczą o chorobie).Występują też w chorobach reumatycznych, gruźlicy, niektórych chorobach wątroby,  w zawale serca. Bardzo podwyższone OB bywa w białaczkach i innych postaciach raka, niektórych chorobach nerek (zespół nerczycowy). Wartości obniżone zdarzają się rzadko, świadczą o nadkrwistości np. w czerwienicy prawdziwej.

Glukoza

Oznaczenie poziomu glukozy we krwi ma znaczenie nie tylko w przypadku pacjentów z podejrzeniem cukrzycy, mimo że w grupie ryzyka są przede wszystkim osoby mające podwyższony cholesterol, otyłe z wysokim ciśnieniem to nie jest to regułą i tego typu badania powinny wykonywać także zupełnie zdrowe osoby. Profilaktyka to najlepszy sposób na odpowiednio wczesne wykrycie zmian w organizmie i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

Próby wątrobowe

Podstawowe funkcje wątroby bada się oznaczając we krwi wskaźniki – enzymy. Razem z określeniem stężenia bilirubiny (główny barwnik żółci) składają się one na tzw. próby wątrobowe.

Dzięki temu badaniu możemy wykryć wykrycie ewentualne stany zapalne wątroby, jej stłuszczenie oraz uszkodzenia wywołane m.in. alkoholem, lekami i niewłaściwą dietą. Naprawdę warto robić je co roku, szczególnie, jeśli przyjmujemy leki, tabletki antykoncepcyjne lub regularnie  pijemy większe ilości alkoholu.

Dzień przed badaniem należy unikać spożywania bardzo tłustych produktów oraz picia alkoholu gdyż może mieć to spory wpływ na wynik badania.

Prawidłowy wynik mieści się w przedziale 70-99 mg/dL (od 3.9 do 5.5 mmol/L). Jeśli znajdzie się on na poziomie 100 do 125 mg/dL (od 5.6 do 6.9 mmol/L) i powtórzył się w drugim badania można podejrzewać tzw. stan przed cukrzycowy. Wartość glukozy w dwóch wynikach wynosząca 126 mg/dL (7.0 mmol/L) lub więcej zazwyczaj nie pozostawia wątpliwości i potwierdza cukrzycę.

Lipodram

Czyli badanie z krwi pobranej na czczo, po 12-14 godzinach od ostatniego posiłku mówiące nam o poziomie cholesterolu oraz trójglicerydów. Jest to niezwykle ważne badanie ponieważ na jego podstawie można bowiem określić zagrożenie miażdżycą, a w konsekwencji chorobą wieńcową, zawałem serca czy udarami niedokrwiennymi mózgu. Do zbadania profilu lipidowego wystarczy mała próbka krwi pobranej z żyły. Kontrolne badanie lipidogramu powtarza się nie wcześniej niż po ok. 4 tygodniach od wdrożonego leczenia.

Jonogram

Jonogram to badanie, które służy oznaczeniu poziomu niezbędnych do życia mikroelementów, takich jak: sód, potas, wapń, magnez, żelazo i chlorki. Oznaczenia dokonuje się we krwi, a do badania trzeba zgłosić się na czczo. Często badanie to zlecane jest razem z morfologią. Składniki mineralne są niezwykle ważne dla właściwego funkcjonowania naszego organizmu. Dlatego też jonogram jest przydatnym badaniem, dzięki któremu możemy stwierdzić, czy dostarczamy naszemu organizmowi właściwą ilość danych mikroelementów. Wykonanie jonogramu wraz z morfologią krwi gwarantuje większość skuteczność badań i większe prawdopodobieństwo zdiagnozowania występującego w naszym organizmie schorzenia.

Badanie moczu

Jego kolor, odczyn oraz PH mówią wiele o stanie naszego zdrowia i pozwalają na wczesne wykrycie chorób nerek, żółtaczki, problemów z wątrobą czy zakwaszeniem organizmu.

Aby wynik badania był precyzyjny, należy zadbać o kilka rzeczy. Pierwszą zasadą jest oddanie próbki w odpowiednio przygotowanym pojemniku – najlepiej, jeśli jest to specjalny jałowy pojemnik na mocz (można kupić w aptece). Prawidłowo pobrana próbka moczu powinna trafić do badania w ciągu 4 godzin. Ponieważ różne zanieczyszczenia mogą utrudnić interpretację wyniku, mocz należy pobrać po starannym umyciu się. Trzeba też pamiętać o tym, że początkowy strumień zawiera najwięcej zanieczyszczeń, dlatego do badania oddajemy mocz z tzw. środkowego strumienia. Najlepiej, gdy jest to mocz poranny. Interpretacja wyniku należy do lekarza, ma na nią bowiem wpływ bardzo wiele czynników takich jak wiek, tryb życia, dieta czy zażywane leki.

Jeśli jesteś kobietą dodatkowo powinnaś wykonać :

Badania tarczycy

Oznaczenie TSH, T3 i T4

W ostatnich latach bardzo wiele zaburzeń zdrowotnych u kobiet okazuje się silnie powiązanych z zaburzeniami pracy tarczycy. Ze względu na tak  często występujący problem z tarczycą zachęcamy do profilaktycznego przebadania tego organu.

TSH to badanie próbki krwi w celu oznaczenia tyreotropiny – hormonu przysadki mózgowej. Test jest bardzo czuły i ujawnia nawet bezobjawowe zaburzenia czynności tarczycy. Przy nadczynności gruczołu poziom TSH jest niski, przy niedoczynności – wysoki. Z surowicy krwi oznacza się również wolne hormony, czyli T3 (trójjodotyronina – produkowana przez tarczycę jest czynną postacią hormonów tarczycy, hormonem pobudzającym metabolizm) i T4 (tyroksyna wytwarzana przez tarczycę). Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać.

Nie trzeba być też na czczo, ale nie należy przed nim przyjmować tyroksyny w tabletkach.

Cytologia

Cytologia to potoczne określenie badania cytologicznego, które jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy. Badanie cytologiczne pozwala na wczesne rozpoznanie stanu przedrakowego szyjki macicy.

Na cytologię najlepiej zgłaszaj się między czwartym dniem po miesiączce a czwartym dniem poprzedzającym kolejną. Odczekaj też choć dwa dni, jeśli stosowałaś jakiekolwiek środki dopochwowe (np. lecznicze, antykoncepcyjne) lub irygacje. Warto również wiedzieć, że przed badaniem cytologicznym nie można współżyć.

USG piersi

Jeśli ukończyłaś 30 lat, badanie ultrasonograficzne piersi powinnaś przeprowadzać regularnie. USG piersi jest jednym z elementów profilaktyki raka piersi. Jest to bezbolesne badanie, które pozwala wykryć guzki w piersiach na wczesnym etapie rozwoju. USG piersi to całkowicie bezbolesne badanie za pomocą ultradźwięków. Nie musisz się do niego specjalnie przygotowywać. Możesz je też przeprowadzić w każdym dniu cyklu miesiączkowego, choć najlepiej jest się na nie zgłosić między 1 a 10 dniem cyklu miesiączkowego.

USG ginekologiczne

Badanie ultrasonograficzne odbywa się za pośrednictwem sondy przezpochwowej. Badanie umożliwia wykrywanie zmian na narządach rodnych. Dzięki niemu możliwe jest skierowanie na dalszą diagnostykę. USG narządów rodnych przeprowadza się po to, by ocenić dokładnie budowę oraz stan intymnych narządów kobiety. USG ginekologiczne wykrywa m. in. torbiele jajników, mięśniaki macicy.

Przed wykonaniem badania należy opróżnić pęcherz. W przeciwnym razie kobieta będzie odczuwała nieprzyjemny ucisk. Co ciekawe, nie ma żadnych obostrzeń dotyczących dnia cyklu miesiączkowego w przypadku tego rodzaju badania. Można wykonywać je zarówno podczas owulacji, jak i w trakcie krwawienia. Testy wykonuje się na standardowym fotelu ginekologicznym. Badanie trwa ok. 20 minut. Jest całkowicie bezbolesne.

Podsumowując -badania profilaktyczne mogą uratować nam życie. Prawda jest taka, że bardzo dużo chorób może być z powodzeniem wyleczonych, jeśli zostaną wykryte we wczesnym stadium. A jak inaczej je wykryć, jeśli nie dzięki badaniom?

Warto przeczytać

KILKA ZASAD RACJONALNEGO ŻYWIENIA

KILKA ZASAD RACJONALNEGO ŻYWIENIA

Czym właściwie jest pojęcie racjonalnego odżywania się? W dzisiejszych czasach jesteśmy zasypywani nadmiarem informacji dotyczących sposobów prawidłowego żywienia, pojawiają się coraz to nowsze diety cud różnorakie mody na ograniczanie…

czytaj dalej
ZDROWA ŻYWNOŚĆ

ZDROWA ŻYWNOŚĆ

„Jesteś tym co jesz”- tak mówi znane powiedzenie i dużo jest w tym prawdy. To co jemy ma ogromy wpływ na nasze zdrowie. Nasze przyzwyczajenia żywieniowe nie zawsze odpowiadają potrzebom naszego organizmu. Najczęściej jemy szybko i „byle…

czytaj dalej
AKTYWNOŚĆ- NA ZDROWIE

AKTYWNOŚĆ- NA ZDROWIE

Regularna aktywność fizyczna – to kluczowy element dłuższego, zdrowszego, szczęśliwszego życia. Na pierwszy rzut oka kojarzy się przede wszystkim ze zrzucaniem zbędnych kilogramów, walką o szczupłą sylwetkę a w rzeczywistości daje nam…

czytaj dalej
WPŁYW RELAKSU NA ZDROWIE

WPŁYW RELAKSU NA ZDROWIE

Wewnętrzny spokój, pogoda ducha, łagodna euforia oraz zmniejszenie napięcia mięśniowego, to stan jaki uzyskujemy podczas relaksowania się. Relaks jest jak wakacje dla duszy i ciała, pomaga powrócić do równowagi, pomaga naładować…

czytaj dalej